حسن فراهانى
541
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )
مداخله كند . حمايت بركنى از افراد شرور كه از اجزاى كمپانى بودند ، 7 باعث اعتراض حكومت سلطانآباد شده بود ، زيرا كنسولگرى انگليس نيز حامى بركنى بود و به بهانه اينكه ، عوامل تجارتخانه بايد در كارگزارى محاكمه شوند از محاكمه افراد شرور در محاكمات داخلى جلوگيرى مىكردند . كارگزارى سلطانآباد در اعتراض به اين اعمال كنسولگرى به آنان يادآور شد كه حق مداخله در اين امور را ندارند ، زيرا مسائل حقوقى قضائى افراد مذكور مربوط به محاكمات داخلى مىباشد . 8 * صدور مجوز معاينات در مدرسه حقوق وزارت امور خارجه بنا به تقاضاى وزارت عدليه به دكتر « ويلهلم » اجازه داد ، معاينات طبى و ساير كارهايى را كه از آن وزارتخانه به وى رجوع داده مىشود ، در حضور شاگردان خود در مدرسهء حقوق انجام دهد . 9 [ تصوير ] استاد و دانشجويان پزشكى [ تصوير ] دانشجويان پزشكى در حال آموزش
--> ( 1 ) . روزنامه حقيقت ، 29 / 1 / 1300 ؛ مراسلهء كارگزارى تبريز به وزارت امور خارجه ، 21 / 11 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 45 ، پ 42 ، ص 168 . ( 2 ) . خاطرات و خطرات ، ص 334 ؛ جنبش ميرزا كوچك خان بنابر گزارشهاى سفارت انگليس ، ص 125 . ( 3 ) . پس از فروپاشى نهضت جنگل خالو قربان و افرادش به نيروهاى دولتى پيوسته ، براى مقابله با سميتقو به آذربايجان اعزام شدند . بخشى از اين نيروها در ساوجبلاغ و بخشى در تبريز مستقر بودند ( يادبودهاى انقلاب گيلان ، صص 148 - 132 ) . ( 4 ) . روزنامه حقيقت در اينباره نوشت : « . . . يغماگران تنها قزاق نبوده ، عده خالو قربان نيز در آن حيص و بيص ، داد بيداد راه داده ، بازارچهء خيابان را جاروب غارت كشيدند . . . » مخبر السلطنه هدايت نيز در كتاب خاطرات و خطرات در دو مورد به نقش خالو قربان و افرادش در چپاول شهر اشاره كرده است . « . . . خالو قربانيان در شهر متفرق و منتظر موقعى براى چاپيدن . . . » و در جاى ديگر آورده است « . . . خالو قربانىها موقع بدست آورده بودند . . . » ( 5 ) . روزنامه حقيقت ، 29 / 2 / 1301 ؛ خاطرات و خطرات ، ص 334 و 332 . ( 6 ) . تلگراف كارگزارى اصفهان به وزارت خارجه ، 23 / 11 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 48 ، پ 1 ، ص 19 . ( 7 ) . در همان روز فردى به نام محمد خان حرآبادى از عوامل تجارتخانه مذكور با فرد ديگرى به نام حبيب اللّه خان درگير مىشوند كه منجر به تيراندازى مىشود ، حكومت سلطانآباد ( اراك ) آنان را تحت تعقيب قرار داده بود تا به مجازات برساند . ولى تجارتخانه و كنسولگرى انگليس مدعى بودند چون محمد خان عامل آن تجارتخانه است بايد در كارگزارى محاكمه شود . كارگزارى اراك نپذيرفته و به آنها پاسخ داد حق مداخله در اين كارها را ندارند . پاسخ كارگزارى باعث درگيرى تجارتخانه و كنسولگرى انگليس شده بود . ( اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 48 ، پ 5 ، ص 8 ) . ( 8 ) . مراسله كارگزارى عراق ( اراك ) به وزير خارجه ، 19 / 11 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 48 ، پ 5 ، ص 8 . ( 9 ) . مراسله وزير امور خارجه به دكتر ويلهلم ، 19 / 11 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 43 ، پ 22 ، ص 1 .